DENKMAL
DENKMAL

DENKMAL IS EEN OPENBAAR KUNSTGESCHENK AAN DE GEMEENSCHAP VAN GEMEENTE OUDE IJSSELSTREEK. HET GESCHENK WERD ALS CONCEPT AANGEBODEN DOOR GEMEENTE NIEUWE IJSSEL OP 11 MEI 2020 EN IS UITGEVOERD IN 2022.

DENKMAL

DENKMAL, drie bronzen sculpturen rusten op de stronken van drie dode berkenbomen. Juni 2022

DENKMAL

Artist impression van DENKMAL 2020 en tekeningen uit 2021

DENKMAL

DENKMAL is een kunstwerk in de openbare ruimte in Gendringen, op de grens met Duitsland.In het Duits betekent Denkmal herinneringsmonument. In het Nederlands is een denkmal een mal voor het denken en, denk anders, denk nieuw. Het monument blijkt een herinnering aan een andere herinnering te zijn, een eenwoordig gedicht.Drie berken stonden hier ooit, een boomgroepje dat was opgericht voor het Gemeentehuis van de voormalige gemeente Gendringen. De drie bomen werden er eind jaren '50 geplant en vormen een verwijzing naar de drie ringen in het gemeentewapen van Gendringen. Het wapenschild met de drie ringen hangt nog steeds aan het huis. Deze drie ringen verbeelden de drie ecologieën: Mens en menselijke geest, Maatschappij en Milieu. De drie ecologieën zijn van elkaar afhankelijk en alleen in samenhang tussen deze drie heeft de mens een toekomst op deze aarde. De drie bomen vormen een bevestiging van de structuur van de identiteit van Gemeente Gendringen.De samenhang tussen de mens, de maatschappij en het milieu zou echter in de volgende decennia afnemen, niet alleen in Gendringen maar over de hele wereld, en is vandaag op een dieptepunt terechtgekomen. Uitwassen in het kapitalisme hebben de menselijke geest, de gemeenschap en het milieu aangetast. Technologie en rationaliteit zijn alle domeinen van het leven binnengedrongen waarmee de rijkheid en variatie afneemt. En omdat diversiteit en soortelijke rijkdom alleen maar groeit op een voedingsbodem en omgeving die zelf gevarieerd is en rijk aan verschil is, raken we langzaam in een spiraal naar beneden.Bij de fusie van Gemeente Wisch en Gemeente Gendringen in Gemeente Oude IJsselstreek zijn de gemeentewapens samengevoegd en zijn de drie ringen van Gemeente Gendringen met de leeuwen van Gemeente Wish naar het nieuwe gemeentewapen van Gemeente Oude IJsselstreek verhuisd. Daarin prijken deze drie ringen nu al bijna twintig jaar. Maar niemand weet nog wat of wie deze drie ringen ooit vertegenwoordigden. De drie berkenbomen bleven achter om de boodschap van de afhankelijkheid en samenhang te vertegenwoordigen en daar een actieve herinnering voor te vormen. De bomen werden echter zelf slachtoffer van het verlies van de samenhang tussen de mens, de maatschappij en het milieu: de aarde warmde op, het werd droger in de Achterhoek en de bomen stierven.In het najaar van 2019 de laatste van de drie berken omgezaagd. De laatste boom bleef overeind maar doordat de wortels zijn verstrengeld met de twee anderen heeft ook de laatste berk de geest gegeven. Stronken bleven achter. Nu is de verwijzing van de bomen naar de drie ringen in het wapen verloren gegaan. Het inzicht naar de burgers en het bestuur van de gemeente dat alleen in samenhang tussen deze drie ecologieën de mens een toekomst op deze aarde heeft wordt niet meer uitgedragen. De drie berken werden geplant om het verbreken van de samenhang te bezweren, ze zijn door het verbreken van de samenhang aan hun einde gekomen.

DENKMAL
DENKMAL

Links het huis in de late jaren '40, rechts het huis met de drie berken in de vroege jaren '60.

DENKMAL

Presentatie van het Gemeentewapen in 1959. De drie ringen zijn nog net te zien.

'Mens, maatschappij en milieu' het adagium uit de jaren zestig en zeventig zijn diep met elkaar verbonden. De Gemeente Gendringen was zijn tijd ver vooruit.

DENKMAL
DENKMAL

Het wapenschild aan het voormalige Gemeentehuis van Gendringen 2020

Nadat Gemeente Gendringen in 2005 fuseerde met Gemeente Wisch tot Gemeente Oude IJsselstreek werd een nieuwe identiteit samengesteld uit delen van beide gemeenten. Er werd besloten dat de drie ringen van Gendringen in het nieuwe wapenschild zouden verschijnen, maar de gans werd vervangen door een leeuw. De blauwe golven stellen de rivier de Oude IJssel voor. De ringen hebben het overleefd, maar tegenwoordig weet niemand in de Gemeente Oude IJsselstreek wat de ringen vertegenwoordigen. De oorspronkelijke betekenis is in de loop van de tijd verloren gegaan. Gemeente Oude IJsselstreek die de drie ringen heeft geërfd in de fusie heeft daarin ook het koesteren en doorgeven van de samenhang en afhankelijkheid tussen de drie ecologieën als geschenk en verantwoordelijkheid meegekregen.

DENKMAL
DENKMAL

Gemeente Gendringen + Gemeente Wisch = Gemeente Oude IJsselstreek

DENKMAL
DENKMAL
DENKMAL
DENKMAL
DENKMAL

Vandaag bevinden alle drie ecologieën zich in diepe en verstrengelde crises: klimaatverandering, monocultuur en verlies van biodiversiteit in het milieu, de crisis van ongelijkheid, van democratie en gedeelde werkelijkheid, sociale massamedia en de technologische dystopie die de sociale cohesie en de menselijke subjectiviteit verder verwoest. Met steeds meer psychische nood, eenzaamheid en depressie. 20 politieke partijen in de Tweede Kamer, 20 televisiezenders en 20 soorten pindakaas in de supermarkt.DENKMAL herinnert ons aan de samenhang tussen de drie ecologieën als de belangrijkste identiteitsbron van de nieuwe Gemeente Oude IJsselstreek: de afhankelijkheid van Mens, Maatschappij en Milieu. Als de samenhang tussen deze drie verloren gaat, verliezen we onszelf. Het is deze boodschap van het openbare kunstgeschenk dat wij aan de gemeenschap aanbieden. We moeten onszelf vernieuwen en opnieuw uitvinden want we moeten nog duizenden jaren vooruit.De drie bronzen beelden rusten op de stammen van de dode berken. Deze grafzerken brengen nieuwe werelden aan het licht, rijk en vitaal.

DENKMAL

COLOFONDENKMAL is geïnspireerd op 'Les trois ecologies' van Félix Guattari, 1989. DENKMAL verkent niet alleen het wat, maar ook het hoe kunst vandaag kan bijdragen; hier in de vorm van een gemeentelijk geschenk aan een andere gemeente. DENKMAL creëert feiten die zijn geblackboxed (Latour 1987) en die overeenkomen met hoe de werkelijkheid materieel wordt beleefd en waargenomen. DENKMAL is daarmee een uitdrukking van speculatief realisme, een recente stroming in de filosofie.- Het concept en het kunstwerk DENKMAL is voor Gemeente Nieuwe IJssel ontwikkeld en geproduceerd door Johannes Bongers.- Boomdoorsneden geconverteerd door Laserontwerp Lichtenvoorde, NL- Bronsgieten door Jan te Kulve, Eibergen, NL- Tot stand gekomen met financiële ondersteuning van Stichting Stokroos, Stichting Nieuwe IJssel en Gemeente Oude IJsselstreek.

DENKMAL
DENKMAL

Keep me informed

© 2022 DENKMAL, PER-SOON, GROND en Gemeente Nieuwe IJssel are initiated by Stichting Nieuwe IJssel. All rights reserved.

Goedendag gewenst

Wij houden je op de hoogte

© 2021 Per-soon, GROND en Gemeente Nieuwe IJssel zijn een initiatief van Stichting Nieuwe IJssel. All rights reserved.